آسیابهای بادی یکی از قدیمیترین تکنولوژیهای جهان هستند و طبق نظر بسیاری، خاستگاه آنها سیستان است. این سازههای تاریخی بعدها به دیگر نقاط جهان راه یافتند و با شکلهای متفاوتی به حیات خود ادامه دادند.
یکی از مهمترین آسیابهای بادی سیستان، آسیاب بادی مچی است که در نزدیکی تعدادی از مهمترین جاهای دیدنی زابل، نظیر قلعه رستم و قلعه مچی قرار دارد. هرچند از قدمت آن اطلاعات دقیقی در دست نیست؛ معماری آن بیگمان نشان از عمر بسیارش دارد. با ما همراه باشید و بیشتر درباره آسیابهای بادی سیستان، بهخصوص آسیاب بادی مچی بخوانید.
در حاشیه مرزهای شرقی ایران که در مسیر بادهای موسمی قر ار دارد و فاقد میزان کافی آبهای روان سطحی است، از دیرباز استفاده از نیروی باد برای بهکار انداختن آسیابهای بادی معمول بوده است. هماینک نیز در بعضی نقاط این منطقه استفاده از باد برای تولید نیرو رواج دارد. یکی از این نمونهها استان سیستان و بلوچستان است. در این خطه با توجه به شرایط جغرافیایی و وزش بادها، آسیابهای بادی متعددی به چشم میخورد و در واقع سیستان نخستین خاستگاه آسیابهای بادی در ایران است.
مسعودی درباره سرزمین آسیابهای بادی اینگونه میگوید: سیستان سرزمین شن و باد است. در آنجا باد آسیابها را به گردش در میآورد و آب را از رودخانه بالا میکشد و زمینها با این آب آبیاری میشود. در هیچ نقطه جهان بیشتر از سیستان از باد استفاده نمیکنند.
استخری نیز دراینباره میگوید: در آنجا بادهای شدیدی میوزد به طوری که بهواسطه این بادها آسیابهای ساخته شده با باد میگردد.
در مورد زمان پیدایش آسیابهای بادی اطلاع دقیقی در دسترس نیست؛ اما طبق گفته مورخان و سیاحان احتمالا زمان پیدایش آسیابهای بادی به ۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد. درباره مکان پیدایش و زادگاه آسیاب بادی نیز حرف و حدیثهای فراوانی وجود دارد؛اما اغلب محققان و مورخان در اینکه سیستان زادگاه آسیاب بادی است، همرای هستند. این تکنولوژی یکی از روشهای ارتباط تجاری بر اساس مجاورت اقوام با یکدیگر و تسلط یک قوم بر قوم دیگر است و از طریق جاده ابریشم به سرزمینهای شرق دور بهخصوص چین منتقل شده است. آسیابهای بادی در مواردی همچون تهویه هوای منازل، کشیدن آب از چاه و آرد کردن غله مورد استفاده قرار میگرفتند. ایران با داشتن ۲۰۰۰ آسباد و آسیاب اولین کشور دارنده آسیابهای بادی است. هلندیها این فناوری سنتی را طی جنگهای صلیبی از سیستان ایران گرفتهاند.
طرز ساخت آسیابهای بادی سیستان بدین گونه است که در آغاز، برجی بلند، مانند مناره میسازند. ساختمان آسیاب دارای دو بخش است. در بخش پایین، سنگهای آسیا قرار دارد که بر اثر چرخش سنگ زیرین غلات را آرد میکند. در بخش بالا، چرخی قرار دارد که با نیروی باد به حرکت در میآید. بر اثر حرکت چرخ و محور آن، سنگ زیرین آسیاب به چرخش در میآید. پس از پایان این بنای دو اشکوبه، سیستانیها چهار شکاف در دیوار ایجاد میکنند. این شکافها همانند شکافهای تیراندازی در برجها و باروها است. شکافها از درون تنگتر میشوند. باد از میان این شکافها با نیروی بسیار به درون میوزد؛ مانند بادی که از دم آهنگری خارج میشود.
از جمله نقاطی که تاکنون بقایای آسیاب بادی در آن پابرجا است، میتوان به ناحیه حوضدار زابل اشاره کرد. آثار تزیینات خشتی، جدار و نمای خارجی آسیاب بادی مچی گویای هویت تاریخی آن است. قلعه مچی و بناهای وابسته به آن در جنوب غربی زابل قرار دارد. این قلعه مقر و کاخ خاندان بزرگ ملک محمد رییسی، فرمانروایان جنوبی سیستان بود که از خشت و گل ساخته شده است.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
عضو زنجیره مرغ تخم گذار گفت: با توجه به شرایط تولید و مصرف در داخل، ماهانه ۲۰ تا ۳۰ هزارتن تخم مرغ مازاد بر نیاز کشور است.
فرمانده انتظامی شهرستان خلخال گفت: در تداوم اجرای طرح تشدید مبارزه با قاچاقچیان موادمخدر و سوداگران مرگ، مأموران انتظامی این شهرستان در عملیات هوشمندانه و مشترک پلیسی موفق به دستگیری زن و شوهر قاچاقچی در محور سرچم – خلخال شدند.
نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: میانگین افزایش حقوقها تا سقف ۴۳ درصد در نظر گرفته شده و مبنای محاسبه بهصورت پلکانی خواهد بود.
مشاور معاون مسکن و ساختمان وزیر راه از تعیینتکلیف بیش از ۶.۳ میلیون متقاضی مسکن از سال ۹۸ تاکنون خبر داد.